De 7 beste camera’s met verwisselbare lens

Op beeldkwaliteit ontlopen ze elkaar nauwelijks; het verschil zit in bediening en aanbod. Canon heeft het grootste lenzenpark, ook tweedehands, en menu’s die veel mensen intuïtief vinden. Nikon zit doorgaans hoger in dynamisch bereik en heeft met de EXPEED 7-processor een sterke autofocus in betaalbare modellen gebracht. Praktischer criterium: heb je al lenzen van een van beide merken liggen, blijf dan bij dat merk. De adapterroute is goedkoper dan een compleet nieuwe set glas.

Een spiegelreflex heeft een spiegel die het licht van de lens omhoog kaatst naar een prisma en zo naar de zoeker. Druk je af, dan klapt die spiegel weg en valt het licht op de sensor. Een systeemcamera slaat die stap over: het licht valt permanent op de sensor en wat je in de zoeker ziet, is een videoweergave daarvan. Weglaten van spiegel en prisma maakt de body kleiner en lichter, en geeft ruimte voor autofocus over het hele beeldvlak.

Binnen hetzelfde merk wel, via een adapter. Canon EF-lenzen werken op een RF-body met de EF-EOS R-adapter, Nikon F-lenzen op een Z-body met de FTZ II-adapter. Autofocus en diafragmabediening blijven bij de meeste moderne objectieven gewoon werken; oudere schroefaandrijving-lenzen van Nikon verliezen hun autofocus. Reken op honderd tot tweehonderd euro voor de adapter en op een combinatie die enkele centimeters langer wordt. Naar een ander merk overstappen betekent in vrijwel alle gevallen nieuw glas kopen.

Omdat het spiegelmechanisme technisch in de weg zit. Zonder spiegel kan de autofocus over het hele beeldvlak werken in plaats van via een apart sensortje onderin, kan de camera stil en zonder trilling fotograferen, en past er meer techniek in een kleinere behuizing. Daar komt bij dat het productieproces van spiegel, prisma en optische zoeker duur en precies is. Canon, Nikon en Sony hebben hun ontwikkelbudget de afgelopen jaren volledig naar systeemcamera’s verschoven.

Voor wie weinig wil uitgeven en vooral stilstaande onderwerpen fotografeert: ja. Een Nikon D5600 of Canon EOS 800D van een paar jaar oud maakt nog altijd uitstekende foto’s, en de prijzen zijn gezakt. Let op de sluitertelling, want een instapmodel is getest op ongeveer 100.000 opnames. Het risico zit in de service: onderdelen voor oudere modellen raken op en niet elke reparateur neemt ze nog aan. Tweedehands lenzen zijn een veiliger investering dan tweedehands bodies.

Bij een optische zoeker kijk je via spiegel en prisma rechtstreeks door de lens naar het onderwerp. Er zit geen scherm tussen, dus geen vertraging, geen ruis en geen stroomverbruik. In fel tegenlicht en bij snelle actie werkt dat prettiger dan elk elektronisch alternatief. Wat je mist is de voorvertoning: een elektronische zoeker toont je vooraf hoe de belichting en de witbalans uitpakken, en laat je in het donker meer zien dan je oog. Veel fotografen die overstappen, missen het glas hooguit een paar weken.

Mechanisch niet per se. Een systeemcamera kan met de elektronische sluiter fotograferen en heeft dan helemaal geen bewegende delen, waar de spiegel van een spiegelreflex bij elke opname op en neer klapt. Wel houdt een spiegelreflex het langer vol op één accu, omdat de zoeker geen stroom vraagt. De echte levensduur wordt bepaald door software en onderdelen: een systeem waar de fabrikant nog firmware voor uitbrengt en reserveonderdelen voor levert, gaat in de praktijk langer mee.